{"id":1596,"date":"2026-08-22T12:34:14","date_gmt":"2026-08-22T12:34:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gay.info.pl\/?p=1596"},"modified":"2026-08-22T12:34:23","modified_gmt":"2026-08-22T12:34:23","slug":"slowniczek-pojec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/2026\/08\/22\/slowniczek-pojec\/","title":{"rendered":"S\u0142owniczek poj\u0119\u0107"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n\n

A<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Ally (sojusznik \/ sojuszniczka) \u2014<\/strong> osoba, kt\u00f3ra sama nie nale\u017cy do danej mniejszo\u015bci, ale wspiera jej prawa i r\u00f3wne traktowanie.<\/p>\n\n\n\n

Aromantyczno\u015b\u0107 \u2014<\/strong> orientacja, w kt\u00f3rej osoba odczuwa niewielki poci\u0105g romantyczny lub nie odczuwa go wcale. Bywa niezale\u017cna od orientacji seksualnej.<\/p>\n\n\n\n

Aseksualno\u015b\u0107 \u2014<\/strong> orientacja, w kt\u00f3rej osoba odczuwa niewielki poci\u0105g seksualny lub nie odczuwa go wcale. Nie jest to\u017csama z celibatem (kt\u00f3ry jest wyborem) ani z zaburzeniem.<\/p>\n\n\n\n

B<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Biseksualno\u015b\u0107 \u2014<\/strong> orientacja, w kt\u00f3rej osoba odczuwa poci\u0105g do wi\u0119cej ni\u017c jednej p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n

Bifobia \u2014<\/strong> uprzedzenia, niech\u0119\u0107 lub dyskryminacja wobec os\u00f3b biseksualnych.<\/p>\n\n\n\n

C<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Cisp\u0142ciowo\u015b\u0107 (cisgender) \u2014<\/strong> sytuacja, w kt\u00f3rej to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciowa osoby jest zgodna z p\u0142ci\u0105 przypisan\u0105 jej przy urodzeniu. Przeciwie\u0144stwo transp\u0142ciowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Coming out \u2014<\/strong> proces ujawnienia w\u0142asnej orientacji seksualnej lub to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej innym osobom (patrz dzia\u0142 \u201eComing out\u201d).<\/p>\n\n\n\n

D<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Deadname (dawne imi\u0119) \u2014<\/strong> imi\u0119 nadane przy urodzeniu, kt\u00f3rego osoba transp\u0142ciowa ju\u017c nie u\u017cywa po zmianie imienia. Zwracanie si\u0119 do kogo\u015b dawnym imieniem wbrew jego woli bywa okre\u015blane jako \u201edeadnaming\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Drag \u2014<\/strong> forma performansu i ekspresji artystycznej polegaj\u0105ca na odgrywaniu r\u00f3l p\u0142ciowych (np. drag queen, drag king). Nie jest to\u017csama z to\u017csamo\u015bci\u0105 p\u0142ciow\u0105 wykonawcy.<\/p>\n\n\n\n

Dyskryminacja \u2014<\/strong> gorsze traktowanie osoby lub grupy z powodu cechy takiej jak orientacja seksualna czy to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciowa (patrz dzia\u0142 \u201ePrawo\u201d).<\/p>\n\n\n\n

E<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Ekspresja p\u0142ciowa \u2014<\/strong> spos\u00f3b, w jaki osoba wyra\u017ca p\u0142e\u0107 na zewn\u0105trz (ubi\u00f3r, zachowanie, wygl\u0105d). Mo\u017ce, ale nie musi odpowiada\u0107 jej to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej.<\/p>\n\n\n\n

G<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Gej \u2014<\/strong> m\u0119\u017cczyzna odczuwaj\u0105cy poci\u0105g do m\u0119\u017cczyzn. Termin bywa te\u017c u\u017cywany szerzej wobec os\u00f3b homoseksualnych.<\/p>\n\n\n\n

H<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Heteronormatywno\u015b\u0107 \u2014<\/strong> za\u0142o\u017cenie, \u017ce heteroseksualno\u015b\u0107 i zgodno\u015b\u0107 p\u0142ci z przypisan\u0105 przy urodzeniu s\u0105 domy\u015blne lub \u201enormalne\u201d, a inne warianty stanowi\u0105 odst\u0119pstwo.<\/p>\n\n\n\n

Heteroseksualno\u015b\u0107 \u2014<\/strong> orientacja, w kt\u00f3rej osoba odczuwa poci\u0105g do p\u0142ci innej ni\u017c w\u0142asna.<\/p>\n\n\n\n

Homofobia \u2014<\/strong> uprzedzenia, niech\u0119\u0107, wrogo\u015b\u0107 lub dyskryminacja wobec os\u00f3b homoseksualnych.<\/p>\n\n\n\n

Homoseksualno\u015b\u0107 \u2014<\/strong> orientacja, w kt\u00f3rej osoba odczuwa poci\u0105g do os\u00f3b tej samej p\u0142ci. Uwaga: forma \u201ehomoseksualizm\u201d jest uznawana za przestarza\u0142\u0105 i nacechowan\u0105 (sugeruje chorob\u0119 lub ideologi\u0119); zalecana jest forma \u201ehomoseksualno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

I<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Interp\u0142ciowo\u015b\u0107 (intersex) \u2014<\/strong> sytuacja, w kt\u00f3rej cechy p\u0142ciowe (chromosomy, hormony, anatomia) nie odpowiadaj\u0105 jednoznacznie typowym definicjom p\u0142ci \u017ce\u0144skiej lub m\u0119skiej. Dotyczy cech biologicznych, a nie orientacji ani to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

L<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Lesbijka \u2014<\/strong> kobieta odczuwaj\u0105ca poci\u0105g do kobiet.<\/p>\n\n\n\n

LGBT \/ LGBTQ \/ LGBTQIA+ \u2014<\/strong> skr\u00f3towce zbiorczo okre\u015blaj\u0105ce mniejszo\u015bci seksualne i p\u0142ciowe. Rozwini\u0119cie liter: L \u2014 lesbijki, G \u2014 geje, B \u2014 osoby biseksualne, T \u2014 osoby transp\u0142ciowe, Q \u2014 queer lub questioning (poszukuj\u0105ce), I \u2014 osoby interp\u0142ciowe, A \u2014 osoby aseksualne (czasem aromantyczne). Znak + oznacza otwarto\u015b\u0107 na kolejne to\u017csamo\u015bci nieuj\u0119te w skr\u00f3cie.<\/p>\n\n\n\n

M<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Misgendering (b\u0142\u0119dne okre\u015blanie p\u0142ci) \u2014<\/strong> zwracanie si\u0119 do osoby lub m\u00f3wienie o niej w spos\u00f3b niezgodny z jej to\u017csamo\u015bci\u0105 p\u0142ciow\u0105 (np. niew\u0142a\u015bciwe zaimki).<\/p>\n\n\n\n

Mniejszo\u015b\u0107 seksualna \/ p\u0142ciowa \u2014<\/strong> zbiorcze okre\u015blenie grup, kt\u00f3rych orientacja seksualna lub to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciowa r\u00f3\u017cni si\u0119 od wi\u0119kszo\u015bciowej.<\/p>\n\n\n\n

N<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Niebinarno\u015b\u0107 (non-binary) \u2014<\/strong> to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciowa wykraczaj\u0105ca poza podzia\u0142 wy\u0142\u0105cznie na kobiet\u0119 i m\u0119\u017cczyzn\u0119. Osoby niebinarne mog\u0105 okre\u015bla\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnie i u\u017cywa\u0107 r\u00f3\u017cnych zaimk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

O<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Orientacja seksualna \u2014<\/strong> trwa\u0142y wzorzec poci\u0105gu emocjonalnego, romantycznego lub seksualnego do os\u00f3b danej p\u0142ci lub p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n

Osoba LGBT+ \u2014<\/strong> osoba nale\u017c\u0105ca do mniejszo\u015bci seksualnej lub p\u0142ciowej.<\/p>\n\n\n\n

Outing \u2014<\/strong> ujawnienie czyjej\u015b orientacji lub to\u017csamo\u015bci bez zgody tej osoby. W odr\u00f3\u017cnieniu od coming outu odbywa si\u0119 wbrew woli osoby zainteresowanej i mo\u017ce by\u0107 dla niej gro\u017ane.<\/p>\n\n\n\n

P<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Panseksualno\u015b\u0107 \u2014<\/strong> orientacja, w kt\u00f3rej poci\u0105g do innych os\u00f3b nie jest uzale\u017cniony od ich p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n

P\u0142e\u0107 przypisana przy urodzeniu \u2014<\/strong> oznaczenie p\u0142ci (najcz\u0119\u015bciej \u017ce\u0144skiej lub m\u0119skiej) nadane po urodzeniu, zwykle na podstawie cech anatomicznych.<\/p>\n\n\n\n

PrEP \/ PEP \u2014<\/strong> farmakologiczne metody profilaktyki zaka\u017cenia HIV: przed ekspozycj\u0105 (PrEP) i po ekspozycji (PEP) (patrz dzia\u0142 \u201eZdrowie\u201d).<\/p>\n\n\n\n

Pride \/ Duma \/ Parada R\u00f3wno\u015bci \u2014<\/strong> publiczne wydarzenia i marsze na rzecz widoczno\u015bci i praw os\u00f3b LGBT+.<\/p>\n\n\n\n

Q<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Queer (kwir) \u2014<\/strong> termin parasolowy obejmuj\u0105cy osoby nieheteronormatywne i niecisp\u0142ciowe. Bywa u\u017cywany jako to\u017csamo\u015b\u0107 samodzielna. Ma histori\u0119 jako s\u0142owo obra\u017aliwe, kt\u00f3re cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142eczno\u015bci odzyska\u0142a jako okre\u015blenie neutralne lub pozytywne \u2014 nadal jednak nie ka\u017cda osoba je akceptuje.<\/p>\n\n\n\n

S<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Stres mniejszo\u015bciowy \u2014<\/strong> obci\u0105\u017cenie psychiczne wynikaj\u0105ce z do\u015bwiadczania stygmatyzacji, dyskryminacji lub ukrywania si\u0119, opisywane jako czynnik zwi\u0119kszaj\u0105cy ryzyko trudno\u015bci zdrowia psychicznego (patrz dzia\u0142 \u201eZdrowie\u201d).<\/p>\n\n\n\n

T<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

To\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciowa \u2014<\/strong> wewn\u0119trzne, indywidualne poczucie w\u0142asnej p\u0142ci, kt\u00f3re mo\u017ce, ale nie musi odpowiada\u0107 p\u0142ci przypisanej przy urodzeniu.<\/p>\n\n\n\n

Transfobia \u2014<\/strong> uprzedzenia, niech\u0119\u0107, wrogo\u015b\u0107 lub dyskryminacja wobec os\u00f3b transp\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n

Transp\u0142ciowo\u015b\u0107 (transgender) \u2014<\/strong> sytuacja, w kt\u00f3rej to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciowa osoby r\u00f3\u017cni si\u0119 od p\u0142ci przypisanej jej przy urodzeniu.<\/p>\n\n\n\n

Tranzycja \u2014<\/strong> proces dostosowania r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w \u017cycia do to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej. Mo\u017ce obejmowa\u0107 elementy spo\u0142eczne (imi\u0119, zaimki, wygl\u0105d), prawne (dokumenty) i medyczne; nie ka\u017cda osoba przechodzi wszystkie z nich. W Polsce prawne uzgodnienie p\u0142ci odbywa si\u0119 w drodze s\u0105dowej (patrz dzia\u0142 \u201ePrawo\u201d).<\/p>\n\n\n\n

Z<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Zaimki \u2014<\/strong> formy j\u0119zykowe u\u017cywane w odniesieniu do osoby (np. on\/jego, ona\/jej, formy neutralne). U\u017cywanie zaimk\u00f3w zgodnych z to\u017csamo\u015bci\u0105 osoby jest form\u0105 szacunku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[135],"tags":[],"class_list":["post-1596","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wiedza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1596","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1596"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1598,"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1596\/revisions\/1598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gay.info.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}